Πέρασμα
Σύνδεση

Τι να κάνω όταν πεθάνει κάποιος στην Ελλάδα — πλήρης οδηγός

Όταν πεθαίνει κάποιος στην Ελλάδα, μέσα στις πρώτες μέρες ξεκινούν περισσότερες από 20 γραφειοκρατικές εκκρεμότητες — ληξιαρχείο, ΕΦΚΑ, κληρονομιά, φόρος, τράπεζες, λογαριασμοί — και αρκετές έχουν αυστηρές προθεσμίες. Αυτός ο οδηγός τα βάζει όλα σε σειρά, με το τι, πότε και σε ποιον φορέα, και σας πάει βήμα-βήμα.

Το χρονοδιάγραμμα με μια ματιά

  1. Πρώτες 48 ώρες

    Δηλώνεται ο θάνατος και εκδίδεται η ληξιαρχική πράξη θανάτου — το έγγραφο που θα ζητηθεί παντού. Βγάλτε αρκετά αντίγραφα.

  2. Πρώτος μήνας

    Ενημερώνετε τον ΕΦΚΑ για διακοπή σύνταξης και τις τράπεζες (οι λογαριασμοί δεσμεύονται). Ζητάτε το πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών.

  3. Έως 4 μήνες

    Η πιο κρίσιμη προθεσμία: αποδοχή ή αποποίηση κληρονομιάς (1 έτος αν ο κληρονόμος μένει στο εξωτερικό). Αφορά και τα χρέη.

  4. Έως 6 μήνες

    Δήλωση φόρου κληρονομιάς στην ΑΑΔΕ μέσω myPROPERTY — υποχρεωτική ακόμη κι αν δεν προκύπτει φόρος (1 έτος από το εξωτερικό).

  5. Έως 12 μήνες

    Αίτηση για έξοδα κηδείας στον ΕΦΚΑ, τελική φορολογική δήλωση του θανόντος και ενημέρωση του Ε9 για τυχόν ακίνητα.

Τι από τα παρακάτω ισχύει;

Επιλέξτε ό,τι αφορά την περίπτωσή σας — θα δείτε ποιοι οδηγοί σας αφορούν.

Οι οδηγοί που σας αφορούν

Θέλετε τη ΔΙΚΗ σας λίστα με σειρά, προθεσμίες και υπενθυμίσεις; Το Πέρασμα τη φτιάχνει σε δύο λεπτά.

Φτιάξτε την προσωπική σας λίστα

Τα βήματα, αναλυτικά

1

Οι πρώτες ημέρες

Πότε: Πρώτες 48 ώρες – 5 ημέρεςΠού: Ληξιαρχείο δήμου · gov.gr · ΚΕΠ

Ο θάνατος δηλώνεται στο ληξιαρχείο του δήμου όπου συνέβη — στην πράξη τη δήλωση την αναλαμβάνει σχεδόν πάντα το γραφείο τελετών, μαζί με το ιατρικό πιστοποιητικό θανάτου. Από εκεί εκδίδεται η ληξιαρχική πράξη θανάτου, το έγγραφο που θα σας ζητηθεί σε κάθε επόμενο βήμα. Βγάλτε από την αρχή αρκετά αντίγραφα (5–10) — εκδίδονται δωρεάν και όσες φορές χρειαστεί από το gov.gr με κωδικούς Taxisnet ή από οποιοδήποτε ΚΕΠ. Παράλληλα ζητήστε το πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών, που αποδεικνύει ποιοι είναι οι κληρονόμοι. Αν ο θάνατος συνέβη στο εξωτερικό, πρώτα καταχωρίζεται στο Ειδικό Ληξιαρχείο Αθηνών.

2

ΕΦΚΑ & συντάξεις

Πότε: Άμεσα · μέσα στον πρώτο μήναΠού: e-ΕΦΚΑ

Αν ο θανών ήταν συνταξιούχος, ενημερώστε άμεσα τον ΕΦΚΑ για τη διακοπή της σύνταξης — ποσά που πιστώνονται μετά την ημερομηνία θανάτου θεωρούνται αχρεωστήτως καταβληθέντα και αναζητούνται από τους κληρονόμους. Στη συνέχεια ελέγξτε τι δικαιούστε: τα έξοδα κηδείας (επίδομα του ΕΦΚΑ, με αίτηση εντός 12 μηνών) και, για τον/τη σύζυγο, τη σύνταξη χηρείας — κατά κανόνα 70% της σύνταξης του θανόντος, με δικό της χρονοδιάγραμμα υποβολής που επηρεάζει από πότε ξεκινά η καταβολή. Τα άγαμα τέκνα έως 24 ετών μπορεί να δικαιούνται ορφανική σύνταξη.

3

Διαθήκη & κληρονομιά

Πότε: Έως 4 μήνες — ΚΡΙΣΙΜΟ (1 έτος από εξωτερικό)Πού: Συμβολαιογράφος · Ειρηνοδικείο

Πρώτα ελέγχετε αν υπάρχει διαθήκη — η αναζήτηση γίνεται μέσω συμβολαιογράφου στο μητρώο διαθηκών, και αν υπάρχει, δημοσιεύεται στο Ειρηνοδικείο. Έπειτα, η πιο κρίσιμη απόφαση όλης της διαδικασίας: αποδοχή ή αποποίηση της κληρονομιάς. Η προθεσμία αποποίησης είναι 4 μήνες από τον θάνατο (ή τη δημοσίευση της διαθήκης) και 1 έτος αν ο κληρονόμος κατοικεί στο εξωτερικό. Είναι κρίσιμη γιατί στην Ελλάδα η κληρονομιά περιέρχεται μαζί με τυχόν χρέη, και η άπρακτη πάροδος της προθεσμίας λογίζεται ως αποδοχή. Αν υπάρχουν ή υποψιάζεστε χρέη, μιλήστε με δικηγόρο πριν περάσει η προθεσμία — η αποποίηση «κυλάει» και στους επόμενους στη σειρά κληρονόμους.

4

Φόρος κληρονομιάς

Πότε: Έως 6 μήνες (1 έτος από εξωτερικό)Πού: ΑΑΔΕ · myPROPERTY

Η δήλωση φόρου κληρονομιάς υποβάλλεται στην ΑΑΔΕ μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY, εντός 6 μηνών από τον θάνατο (1 έτος αν ο θάνατος ή ο κληρονόμος είναι στο εξωτερικό). Είναι υποχρεωτική ακόμη κι αν δεν προκύπτει φόρος να πληρωθεί. Ο φόρος υπολογίζεται προοδευτικά ανά κληρονόμο, με αφορολόγητο που εξαρτάται από τον βαθμό συγγένειας — για σύζυγο και τέκνα το αφορολόγητο είναι υψηλό, ενώ για τρίτους πολύ χαμηλό. Ακολουθούν, όταν υπάρχουν, η τελική φορολογική δήλωση εισοδήματος του θανόντος και η ενημέρωση του Ε9 για τυχόν ακίνητα που περνούν στους κληρονόμους.

5

Τράπεζες & περιουσία

Πότε: Πρώτες εβδομάδες · παράλληλαΠού: Τράπεζες · ασφαλιστικές · ΚΤΕΟ/Δ.Ο.Υ.

Ενημερώστε τις τράπεζες: με τη γνωστοποίηση του θανάτου οι λογαριασμοί δεσμεύονται μέχρι να ολοκληρωθεί η κληρονομική διαδοχή. Ζητήστε βεβαίωση υπολοίπων κατά την ημερομηνία θανάτου — τη χρειάζεστε για τη δήλωση φόρου. Οι κοινοί λογαριασμοί και οι επενδύσεις έχουν δικούς τους κανόνες. Παράλληλα τακτοποιείτε τυχόν ασφάλεια ζωής (η αποζημίωση συνήθως δεν αποτελεί κληρονομιά), τη μεταβίβαση οχήματος και το άνοιγμα θυρίδας.

6

Λογαριασμοί & συνδρομές

Πότε: Χωρίς αυστηρή προθεσμίαΠού: ΔΕΗ/πάροχοι · ΕΥΔΑΠ · τηλεπικοινωνίες

Χωρίς αυστηρή προθεσμία, αλλά για να μη συσσωρεύονται χρεώσεις: μεταφέρετε ή διακόψτε ρεύμα, νερό, τηλέφωνο και ίντερνετ, ακυρώστε συνδρομές (streaming, γυμναστήριο, εφημερίδες) και τακτοποιήστε τους ψηφιακούς λογαριασμούς — email, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, cloud. Ένα εργαλείο ενημέρωσης φορέων σας βοηθά να μη ξεχάσετε κανέναν.

Λίστα ελέγχου

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η πιο επείγουσα προθεσμία;

Η αποποίηση κληρονομιάς — 4 μήνες από τον θάνατο (ή τη δημοσίευση της διαθήκης), και 1 έτος αν ο κληρονόμος μένει στο εξωτερικό. Είναι κρίσιμη ειδικά αν υπάρχουν χρέη, γιατί η άπρακτη πάροδος λογίζεται ως αποδοχή. Ακολουθεί η δήλωση φόρου κληρονομιάς στους 6 μήνες.

Τι να κάνω πρώτο;

Εξασφαλίστε αρκετά αντίγραφα της ληξιαρχικής πράξης θανάτου και το πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών — τα ζητούν σχεδόν όλοι οι φορείς. Μετά προχωράτε ανά κατηγορία: ΕΦΚΑ, κληρονομιά, φόρος, τράπεζες.

Κληρονομώ και τα χρέη;

Στην Ελλάδα η κληρονομιά περιέρχεται μαζί με τυχόν οφειλές. Αν υπάρχουν ή υποψιάζεστε χρέη, μπορείτε να αποποιηθείτε μέσα στην προθεσμία, ή να αποδεχθείτε «με το ευεργέτημα της απογραφής» ώστε να ευθύνεστε μόνο μέχρι το ενεργητικό. Μιλήστε με δικηγόρο πριν λήξει η προθεσμία.

Πόσο είναι ο φόρος κληρονομιάς;

Υπολογίζεται προοδευτικά ανά κληρονόμο, με αφορολόγητο που εξαρτάται από τη συγγένεια — υψηλό για σύζυγο και τέκνα, χαμηλό για τρίτους. Δείτε μια εκτίμηση με τον δωρεάν υπολογιστή φόρου κληρονομιάς, και τα ακριβή κλιμάκια στον αναλυτικό οδηγό.

Ζω στο εξωτερικό — αλλάζει κάτι;

Ναι: οι προθεσμίες διπλασιάζονται — 1 έτος για αποποίηση και 1 έτος για τη δήλωση φόρου κληρονομιάς. Τη διαδικασία μπορείτε να την κάνετε από απόσταση, μέσω πληρεξουσίου δικηγόρου ή του ελληνικού προξενείου.

Πρέπει να τα κάνω όλα μόνος μου;

Όχι. Το Πέρασμα φτιάχνει την προσωπική σας λίστα με τα βήματα που αφορούν τη δική σας περίπτωση, με προθεσμίες και έτοιμες επιστολές — και μπορείτε να τη μοιραστείτε με την οικογένεια.

Ενδεικτική καθοδήγηση, όχι νομική ή φορολογική συμβουλή. Οι προθεσμίες και οι διαδικασίες μπορεί να αλλάζουν — επιβεβαιώστε τις με τον αρμόδιο φορέα ή επαγγελματία.